Wynik quizu – ocena 2 (ndst)

Podstawa prawna

• Fundament: Ustawa z 5 GRUDNIA 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Często nowelizowana – ostatnia nowelizacja: styczeń 2026 (szczepienia ochronne, uchodźcy, pobyty czasowe, wizy pracownicze)
• 25 aktów wykonawczych + Decyzja Komisji UE 2012/506 (współpraca PL-UE)
• Rejestr zakażeń szpitalnych: obowiązkowy od 2008 r. dla placówek hospitalizujących >1 dobę. NIE dotyczy: ZOL, DPS, poradni ambulatoryjnych (te tylko zgłaszają choroby zakaźne)

Kluczowe rozporządzenia MZ

• Ustawa 1959 – cmentarze/chowanie + nowelizacja 2011 zwłoki chorób zakaźnych (toaleta pośmiertna, odpady medyczne, ryzyko zakłucia)

ZKZS – Zespół Kontroli Zakażeń Szpitalnych

• Powoływany przez zarząd/dyrektora szpitala
• Zadania: karty rejestracji zakażeń, karty patogenu alarmowego, rejestr ogólnoszpitalny, raporty epidemiologiczne, system zapobiegania i izolacji
• Raport PÓŁROCZNY → zarząd/dyrekcja (NIE sanepid)
• Raport ROCZNY → Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny
• Zgłoszenie zakażenia do sanepidu: w ciągu 24 GODZIN
• Obszary nadzoru: oddziały, apteka, blok operacyjny, blok porodowy, centralna sterylizatornia, higiena/firma sprzątająca, catering, bielizna brudna/czysta, odpady medyczne (NA ZEWNĄTRZ bloku łóżkowego), dział techniczny, administracja

Definicje zakażeń szpitalnych

• Zakażenie szpitalne = nabyte w szpitalu, po 48H hospitalizacji (od 72H = szpitalne). Dzień przyjęcia lub 2. doba = POZASZPITALNE
• Rana pooperacyjna: 30 DNI bez implantu, 90 DNI z implantem (endoproteza, płytki, gwoździe), 6 TYGODNI sztuczne zastawki (kardiochirurgia)
• C. difficile szpitalne: nie minęło 28 DNI od ostatniej hospitalizacji
• Cewnik naczyniowy/rurka intubacyjna: od 2. DOBY (nie 48H!)
• Endogenne – własna flora poza naturalnym miejscem (translokacja). Egzogenne – flora szpitalna
• Prenatalne (wewnątrzmaciczne), perinatalne (okołoporodowe), postnatalne (po urodzeniu, neonatologia III st.)
• MUTUALIZM – obie strony korzyści (bakterie jelitowe → witaminy). KOMENSALIZM – współżycie obojętne
• TRANSLOKACJA = flora w niewłaściwym miejscu (jama ustna → drzewo oskrzelowe u intubowanych)
• Ognisko epidemiczne = 2 lub więcej przypadki tej samej etiologii w tym samym czasookresie

Źródła i drogi przenoszenia

• Źródło zakażenia: głównie CZŁOWIEK
• Rezerwuar: brudownik, łóżko pacjenta (materac, pościel), umywalki/odpływy (Pseudomonas), suche powierzchnie (Klebsiella)
• KONTAKTOWA = najczęstsza droga, RĘCE PERSONELU = główny wektor. Też: sprzęt, aparatura, łóżko, bielizna
• Krwiopochodna: nieprawidłowa dezynfekcja, zakażona krew (dziś incydentalne)
• Powietrzna/kropelkowa: zapalenia płuc, grypa, COVID, RSV, gruźlica. Dominuje z kontaktową w OIT
• Pokarmowa: salmonellozy, shigellozy, zatrucia

Czas przeżycia patogenów na powierzchniach

• 1 bakteria → 20 min podział → po 2H = 64 bakterii
• Narażony sprzęt: mankiet do ciśnienia (rzadko dezynfekowany!), termometr dotykowy
• Pseudomonas lubi MOKRE/wilgotne/ciepłe (worek na mocz – ślad moczu)