Ukończono!
Patologia W1 - Uszkodzenia komórek i tkanek
Dostateczny plus — warto jeszcze powtórzyć
Statystyki wydajności
Szczegółowe zestawienie
26/35
Kliknij pytanie aby zobaczyć szczegóły
| Pytanie | Wynik | Czas | Bonus | Combo | Razem |
|---|---|---|---|---|---|
|
Pytanie 1
|
10 | 9.8s | +5 | - | 15 |
|
Pytanie 2
|
0 | 2591.4s | 0 | - | 0 |
|
Pytanie 3
|
0 | 60.1s | 0 | - | 0 |
|
Pytanie 4
|
10 | 33.6s | +4 | - | 14 |
|
Pytanie 5
|
10 | 39.5s | +3 | +2 | 15 |
|
Pytanie 6
|
10 | 20.2s | +5 | +5 | 20 |
|
Pytanie 7
|
10 | 6.6s | +5 | +5 | 20 |
|
Pytanie 8
|
10 | 16.4s | +5 | +10 | 25 |
|
Pytanie 9
|
10 | 21.6s | +5 | +10 | 25 |
|
Pytanie 10
|
10 | 15.3s | +5 | +10 | 25 |
|
Pytanie 11
|
10 | 12.0s | +5 | +10 | 25 |
|
Pytanie 12
|
10 | 11.1s | +5 | +10 | 25 |
|
Pytanie 13
|
10 | 8.1s | +5 | +10 | 25 |
|
Pytanie 14
|
10 | 13.1s | +5 | +10 | 25 |
|
Pytanie 15
|
10 | 15.6s | +5 | +10 | 25 |
|
Pytanie 16
|
10 | 12.1s | +5 | +10 | 25 |
|
Pytanie 17
|
10 | 11.1s | +5 | +10 | 25 |
|
Pytanie 18
|
0 | 6.3s | 0 | - | 0 |
|
Pytanie 19
|
10 | 28.7s | +5 | - | 15 |
|
Pytanie 20
|
10 | 14.1s | +5 | +2 | 17 |
|
Pytanie 21
|
10 | 32.7s | +4 | +5 | 19 |
|
Pytanie 22
|
10 | 28.5s | +5 | +5 | 20 |
|
Pytanie 23
|
0 | 5.9s | 0 | - | 0 |
|
Pytanie 24
|
10 | 18.0s | +5 | - | 15 |
|
Pytanie 25
|
0 | 12.4s | 0 | - | 0 |
|
Pytanie 26
|
10 | 9.9s | +5 | - | 15 |
|
Pytanie 27
|
0 | 40.2s | 0 | - | 0 |
|
Pytanie 28
|
10 | 12.5s | +5 | - | 15 |
|
Pytanie 29
|
0 | 13.7s | 0 | - | 0 |
|
Pytanie 30
|
0 | 24.9s | 0 | - | 0 |
|
Pytanie 31
|
10 | 10.8s | +5 | - | 15 |
|
Pytanie 32
|
0 | 33.5s | 0 | - | 0 |
|
Pytanie 33
|
10 | 7.5s | +5 | - | 15 |
|
Pytanie 34
|
10 | 13.6s | +5 | +2 | 17 |
|
Pytanie 35
|
10 | 12.7s | +5 | +5 | 20 |
Materiał edukacyjny
Procesy adaptacyjne komórek
Komórka jest PLASTYCZNĄ strukturą biologiczną — nie ginie od razu pod wpływem niekorzystnego czynnika. Najpierw próbuje się ZAADAPTOWAĆ.
Ciąg adaptacji: adaptacja → uszkodzenie odwracalne → uszkodzenie nieodwracalne → śmierć.
- PRZEROST (HIPERTROFIA) — powiększenie komórek BEZ zwiększenia liczby. Wzmożona synteza białek i organelli. Fizjologiczny: macica w ciąży (estrogeny), mięśnie sportowców. Patologiczny: serce w nadciśnieniu tętniczym.
- ROZROST (HIPERPLAZJA) — zwiększenie LICZBY komórek (nowe komórki). Może współistnieć z przerostem.
- METAPLAZJA — zamiana jednego typu dojrzałych komórek na inny, ODWRACALNA. Nowe komórki lepiej tolerują czynnik. Przykład: u palaczy nabłonek walcowaty → płaski. Długotrwała metaplazja zwiększa ryzyko nowotworu.
Czynniki uszkadzające i homeostaza
Czynniki uszkadzające: chemiczne (alkohol, leki), zakaźne (bakterie, wirusy, grzyby, pasożyty), fizyczne (promieniowanie, urazy), immunologiczne, defekty genetyczne, zaburzenia odżywiania, starzenie, HIPOKSJA (niedotlenienie).
HOMEOSTAZA = równowaga wewnętrzna organizmu. Hipoksja jest jednym z najważniejszych czynników ją zaburzających.
Insulinooporność: insulina nie działa → glukoza nie wnika do komórek → komórki głodują → zanikają i umierają.
Uszkodzenia ODWRACALNE: zwyrodnienie, stłuszczenie. Uszkodzenia NIEODWRACALNE: martwica, apoptoza.
Cztery typy zwyrodnień
Typ I — białkowe: - Miąższowe/ziarniste (NAJŁAGODNIEJSZE) — komórka obrzmiewa, ziarnistości białkowe - Wodniczkowe (cięższe) — wodniczki = puste przestrzenie z płynem - Szkliste — lśniące masy białkowe, np. w nerkach (kłębuszki → zaburzona filtracja → niewydolność) - Skrobiawica (amyloidoza) — odkładanie amyloidu w wielu narządach
Typ II — tłuszczowe: - Stłuszczenie — krople tłuszczu WEWNĄTRZ komórek (najczęściej wątroba) - Otłuszczenie — rozrost tkanki tłuszczowej MIĘDZY komórkami (np. serce)
Typ III — węglowodanowe: - Glikogenowe — nadmiar glikogenu (nerki w cukrzycy) - Śluzowe — śluz w komórkach nabłonkowych (rak śluzowo-komórkowy) - Śluzakowate — substancje śluzopodobne w tkance łącznej (serce)
Typ IV — mineralne i barwnikowe: - Wapnienie dystroficzne — w tkankach uszkodzonych, normokalcemia - Wapnienie przerzutowe — w tkankach prawidłowych, hiperkalcemia - Barwniki wewnątrzpochodne: bilirubina (żółtaczka), melanina, hemosyderyna - Barwniki zewnątrzpochodne: pył węglowy (pylica)
Śmierć komórki — 5 rodzajów
- APOPTOZA — zaprogramowana, kontrolowana, BEZ zapalenia. Niezbędna: rozwój embrionalny, homeostaza, eliminacja uszkodzonych komórek, regulacja immunologiczna.
- NEKROZA — patologiczna, gwałtowna, Z zapaleniem. Czynniki zewnętrzne.
- KATASTROFA MITOTYCZNA — defekt podziału komórki.
- AUTOFAGIA — samotrawienie przy niedoborach.
- PYROPTOZA — zapalna śmierć, aktywacja kaspaz zapalnych.
Rodzaje martwicy
| Typ | Mechanizm | Lokalizacja |
|---|---|---|
| Skrzepowa (najczęstsza) | Denaturacja białek > trawienie | Serce, nerki (zawały) |
| Rozpływna | Trawienie > denaturacja, upłynnienie | Mózg |
| Serowata | Konsystencja sera/twarogu | Gruźlica |
| Tkanki tłuszczowej | Degradacja tłuszczów, 'mydliny' | Trzustka |
| Włóknikowata | Odkładanie fibryny w naczyniach | Choroby autoimmunologiczne, nadciśnienie złośliwe |
Nekroza jest NIEODWRACALNA. Leczenie: nekrektomia + antybiotykoterapia.
Zgorzel (gangrena)
POWIKŁANIE martwicy + bakterie gnilne: - Jasna/sucha — słabe unaczynienie, wysycha i czernieje (miażdżyca) - Ciemna/mokra — nadmiar naczyń, wilgotna, cuchnąca - Gazowa — Clostridium perfringens, trzeszczenie jak styropian, BARDZO NIEBEZPIECZNA
Powikłanie: SEPSA (zatrucie organizmu toksynami z ogniska).
Kaskada śmierci i diagnostyka wątroby
KASKADA UMIERANIA: sygnał śmierci z komórki na komórkę lawinowo. Muchomor sromotnikowy → 90% hepatocytów w 2 godziny.
Diagnostyka wątroby: - USG — wielkość, stłuszczenie (NIE włóknienie) - Elastografia/SWE — włóknienie - Biopsja — NAJDOKŁADNIEJSZA (marskość + zapalenie)