Wynik quizu – ocena 2 (ndst)

Wirusologia ogólna - podsumowanie

Klasyfikacja Baltimore

• Twórca: David Baltimore; klasyfikacja oparta na sposobie syntezy mRNA. W latach 2018-2019 zintegrowana z oficjalną taksonomią wirusów

• Zmienne klasyfikacyjne: DNA vs RNA, jedno- vs dwuniciowy, sens nici (+/-), sposób replikacji, budowa kapsydu, historia ewolucyjna

• Budowa genomu determinuje: zjadliwość, metody diagnostyczne, leczenie przeciwwirusowe

• 7 grup:

• I (dsDNA): Herpes simplex - replikacja dwukierunkowa, toczące się koło, zastępowanie nici
• II (ssDNA): parwowirusy - jednoniciowy DNA → dwuniciowy w komórce → mRNA
• III (dsRNA): rotawirusy - transkrypcja z nici ujemnej przez polimerazę RNA
• IV (+ssRNA): koronawirusy, HCV, denga - genom działa BEZPOŚREDNIO jak mRNA
• V (-ssRNA): grypa (IAV) - replikacja z pozytywnego antygenomu
• VI (ssRNA-RT): HIV - ODWROTNA TRANSKRYPCJA: RNA → dsDNA → transkrypcja
• VII (dsDNA-RT): HBV - przerwana nić, pełny genom przed transkrypcją

Cykl replikacyjny wirusów

• Wirusy = bezwzględni pasożyci wewnątrzkomórkowi (nie namnażają się poza żywą komórką)

• 5 etapów: 1) ADSORPCJA (swoiste receptory → tropizm tkankowy: HIV→CD4+, grypa→nabłonek oddechowy), 2) PENETRACJA (fuzja/endocytoza/wstrzyknięcie), 3) REPLIKACJA (przejęcie maszynerii komórki), 4) SKŁADANIE/MONTAŻ wirionów, 5) UWOLNIENIE (z osłonką = PĄCZKOWANIE, bezosłonkowe = LIZA lub egzocytoza)

Wirusy jako wektory terapeutyczne

• Genetycznie zmodyfikowane wirusy jako nośniki genów

• Zastosowania: wymiana genowa (choroby genetyczne), szczepionki, terapia ONKOLITYCZNA

• Atenuowany wirus opryszczki → zabija komórki GLEJAKA, oszczędzając neurony

• Wirus krowianki + gen glikoproteiny wścieklizny → doustne przynęty zrzucane z samolotów dla dzikich zwierząt (szopy, lisy, skunksy)

• Przyszłość: mukowiscydoza, dystrofia mięśniowa Duchenne'a, choroby autoimmunologiczne

Papilomawirusy (HPV)

• >200 typów, wirusy DNA, tropizm nabłonkowy

• Manifestacje: brodawki zwykłe (dłonie, stopy), kłykciny kończyste (kalafiorowate, narządy płciowe, nawracające), nowotwory (typy 16/18 → rak szyjki macicy, odbytu, prącia, głowy/szyi)

• Drogi transmisji: kontakt bezpośredni + seksualny (pochwowy, analny, oralny)

• Kapsyd oporny na inaktywację, bezobjawowe zakażenie umożliwia nieświadome przenoszenie

Poliomawirusy

• Wirus BK: powinowactwo do NEREK, choroby u immunosupresji/HIV

• Wirus JC: PML (postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia), demielinizacja mózgu, głęboka immunosupresja

• Droga zakażenia: oddechowa lub skażona woda

Adenowirusy

• Wirusy DNA, kapsyd oporny na inaktywację (układ pokarmowy, wysuszenie, woda)

• Choroby: oddechowe (niemowlęta/skoszarowani), zapalenie rogówki, zapalenie żołądkowo-jelitowe, krwotoczne zapalenie pęcherza, zapalenie płuc (immunosupresja)

• Dwa bieguny podatności: noworodki/niemowlęta (niedojrzały układ) + seniorzy (wyciszony układ) + immunosupresja (chemia/radio, przeszczepy, HIV/AIDS)

• Transmisja: kropelkowa, kałowa, brudne ręce, skażone przedmioty, niedostatecznie chlorowana woda w basenach